Ayyad, S. M. (1992). An Introduction to Stylistics. Giza: Giza Public Library

Bu makale Şükrü Muhammed Ayyad'ın çağdaş Arap eleştirisi ve retoriğinde seçkin bir eser olan Mehal ilā İlm el-Uslūb (Üslûp Bilimine Giriş) adlı eserini incelemektedir. Kitap, klasik Arap retorik mirasını -özellikle Abdülkahir el-Cürcânî'nin öncü teorilerini- modern Batı dilbilimiyle uzlaştıran dengeli, metodolojik bir vizyon sunuyor. Hem Batı terminolojisine olan körü körüne hayranlığı hem de klasik retorik formüllerinin durgunluğunu reddeden Ayyad, geleneksel "kuralcı" retorikten modern "betimleyici" üsluba geçişi savunuyor. Edebi metinleri üç kapsamlı düzeyde analiz eder: fonolojik, sözcüksel-anlamsal ve yapısal-sözdizimsel. Yazar, modern üslup biliminin omurgası olan “sapkınlığı” (el-'udul/el-inziyye) estetik ve yaratıcı bir araç olarak konumlandırıyor ve bu dinamik yaklaşımı İbn Cinni'nin Şeca'at el-Arabiyye (Arap Dilinin Cüreti) kavramıyla ustaca uyumlu hale getiriyor. Eserin pratik boyutu, klasik ve modern Arap şiirinin yanı sıra Kur'an-ı Kerim'deki fevasil ve iltifat gibi estetik unsurların felsefi ve psikolojik analizleriyle de pekiştiriliyor. Kitap, istatistiki verilerden yoksun olması nedeniyle biraz "izlenimci" olmakla eleştirilse de, metnin edebi ruhunu kuru matematik formüllerinden başarıyla koruyor. Geleneksel retoriği metin analizi için dinamik bir araca dönüştürüyor ve Arap dilinin muazzam potansiyelini gösteren temel bir referans görevi görüyor.

يتناول هذا المقال كتاب شكري محمد عياد "مدخل إلى علم الأصول"، وهو عمل متميز في النقد والبلاغة العربية المعاصرة. يقدم الكتاب رؤية منهجية متوازنة توفق بين التراث البلاغي العربي الكلاسيكي، وتحديداً نظريات عبد القاهر الجرجاني الرائدة، واللسانيات الغربية الحديثة. يرفض عياد الانبهار الأعمى بالمصطلحات الغربية وركود الصيغ البلاغية الكلاسيكية، ويدعو إلى الانتقال من الخطابة التقليدية "الإرشادية" إلى الأسلوبية "الوصفية" الحديثة. يقوم بتحليل النصوص الأدبية عبر ثلاثة مستويات شاملة: الصوتية، والمعجمية الدلالية، والتركيبية النحوية. يضع المؤلف "الانحراف"، العمود الفقري للأسلوبية الحديثة، كأداة جمالية وإبداعية، محاذاة ببراعة هذا النهج الديناميكي مع مفهوم ابن جني عن "شجاعة العربية". ويتم تعزيز البعد العملي للعمل من خلال التحليلات الفلسفية والنفسية للعناصر الجمالية في القرآن الكريم، مثل الفواصل والالتفات، إلى جانب الشعر العربي الكلاسيكي والحديث. على الرغم من انتقاده لكونه "انطباعيًا" إلى حد ما بسبب افتقاره إلى البيانات الإحصائية، إلا أن الكتاب نجح في حماية الروح الأدبية للنص من الصيغ الرياضية الجافة. إنه يحول البلاغة التقليدية إلى أداة ديناميكية لتحليل النص، وتكون بمثابة مرجع أساسي يوضح الإمكانات الهائلة للغة العربية.

Dit artikel onderzoekt Madhal ilā Ilm al-Uslūb (Een inleiding tot de stilistiek) van Shukri Muhammad Ayyad, een vooraanstaand werk in de hedendaagse Arabische kritiek en retoriek. Het boek presenteert een evenwichtige, methodologische visie die het klassieke Arabische retorische erfgoed – in het bijzonder de baanbrekende theorieën van Abd al-Qahir al-Jurjani – verzoent met de moderne westerse taalkunde. Ayyad verwerpt zowel een blinde fascinatie voor westerse terminologie als de stagnatie van klassieke retorische formules en pleit voor de overgang van traditionele ‘prescriptieve’ retoriek naar moderne ‘beschrijvende’ stilistiek. Hij analyseert literaire teksten op drie veelomvattende niveaus: fonologisch, lexicaal-semantisch en structureel-syntactisch. De auteur positioneert ‘afwijking’ (al-’udul / al-inziyah), de ruggengraat van de moderne stilistiek, als een esthetisch en creatief instrument, waarmee hij deze dynamische benadering op meesterlijke wijze in lijn brengt met Ibn Jinni’s concept van Shaja’at al-Arabiyye (de durf van de Arabische taal). De praktische dimensie van het werk wordt versterkt door filosofische en psychologische analyses van esthetische elementen in de Heilige Koran, zoals fawasil en iltifat, naast klassieke en moderne Arabische poëzie. Hoewel bekritiseerd omdat het enigszins ‘impressionistisch’ is door het ontbreken van statistische gegevens, beschermt het boek met succes de literaire geest van de tekst tegen droge wiskundige formules. Het transformeert traditionele retoriek in een dynamisch instrument voor tekstanalyse, dat dient als een fundamentele referentie die het immense potentieel van de Arabische taal aantoont.

Dieser Artikel untersucht Shukri Muhammad Ayyads Madhal ilā Ilm al-Uslūb (Eine Einführung in die Stilistik), ein herausragendes Werk der zeitgenössischen arabischen Kritik und Rhetorik. Das Buch präsentiert eine ausgewogene, methodische Vision, die das klassische arabische rhetorische Erbe – insbesondere die bahnbrechenden Theorien von Abd al-Qahir al-Jurjani – mit der modernen westlichen Linguistik in Einklang bringt. Ayyad lehnt sowohl eine blinde Faszination für die westliche Terminologie als auch die Stagnation klassischer rhetorischer Formeln ab und plädiert für den Übergang von der traditionellen „vorschreibenden“ Rhetorik zur modernen „beschreibenden“ Stilistik. Er analysiert literarische Texte auf drei umfassenden Ebenen: phonologisch, lexikalisch-semantisch und strukturell-syntaktisch. Der Autor positioniert „Abweichung“ (al-’udul / al-inziyah), das Rückgrat der modernen Stilistik, als ästhetisches und kreatives Werkzeug und bringt diesen dynamischen Ansatz meisterhaft mit Ibn Jinnis Konzept von Shaja’at al-Arabiyye (Die Kühnheit der arabischen Sprache) in Einklang. Die praktische Dimension des Werks wird durch philosophische und psychologische Analysen ästhetischer Elemente des Heiligen Korans wie Fawasil und Iltifat sowie klassischer und moderner arabischer Poesie verstärkt. Obwohl das Buch wegen fehlender statistischer Daten als etwas „impressionistisch“ kritisiert wird, schützt es den literarischen Geist des Textes erfolgreich vor trockenen mathematischen Formeln. Es verwandelt traditionelle Rhetorik in ein dynamisches Werkzeug zur Textanalyse und dient als grundlegende Referenz, die das immense Potenzial der arabischen Sprache demonstriert.

Cet article examine Madhal ilā Ilm al-Uslūb (Introduction à la stylistique) de Shukri Muhammad Ayyad, un ouvrage distingué dans la critique et la rhétorique arabes contemporaines. Le livre présente une vision méthodologique équilibrée réconciliant l’héritage rhétorique arabe classique – en particulier les théories pionnières d’Abd al-Qahir al-Jurjani – avec la linguistique occidentale moderne. Rejetant à la fois une fascination aveugle pour la terminologie occidentale et la stagnation des formules rhétoriques classiques, Ayyad préconise la transition d’une rhétorique « prescriptive » traditionnelle à une stylistique « descriptive » moderne. Il analyse les textes littéraires à trois niveaux complets : phonologique, lexico-sémantique et structural-syntaxique. L’auteur positionne la « déviation » (al-’udul / al-inziyah), l’épine dorsale de la stylistique moderne, comme un outil esthétique et créatif, alignant magistralement cette approche dynamique avec le concept d’Ibn Jinni de Shaja’at al-Arabiyye (L’audace de la langue arabe). La dimension pratique de l’œuvre est renforcée par des analyses philosophiques et psychologiques d’éléments esthétiques du Saint Coran, tels que le fawasil et l’iltifat, ainsi que par la poésie arabe classique et moderne. Bien que critiqué pour son caractère quelque peu « impressionniste » en raison du manque de données statistiques, le livre réussit à protéger l’esprit littéraire du texte des formules mathématiques arides. Il transforme la rhétorique traditionnelle en un outil dynamique d’analyse textuelle, servant de référence fondamentale démontrant l’immense potentiel de la langue arabe.